Przypomnieli profesora Szafera

Tekst: Edward Marszałek

Zdjęcia: Marcin Scelina, Edward Marszałek

Z inicjatywy Nadleśnictwa Mielec i Polskiego Towarzystwa Leśnego w dniach 14-15 kwietnia 2016 r. w Mielcu odbyła się konferencja pod hasłem "W hołdzie wielkości Szafera", upamiętniająca wybitnego polskiego botanika związanego z Podkarpaciem. Była ona okazją do spotkania leśników, samorządowców, naukowców, działaczy społecznych i uczniów miejscowych szkół średnich.


Marek Marecki, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Leśnego oddziału w Krośnie, witając uczestników, przypomniał, że konferencja wpisuje się w cykl spotkań poświęconych wybitnym przedstawicielom świata nauki i praktyki, działającym na rzecz leśnictwa i ochrony przyrody, a związanym z Podkarpaciem. Słowo wstępne do uczestników wygłosili Zbigniew Tymuła, starosta mielecki i Daniel Kozdęba, prezydent miasta Mielca. Spotkanie zaszczyciła też Anna Staniszewska, córka prof. Szafera.

Wśród wygłoszonych tego dnia referatów były zarówno ściśle naukowe, historyczne, jak również wspomnieniowe, przywodzące nieznane wątki z życia i działalności Władysława Szafera. Godne podkreślenia było wystąpienie prof. Andrzeja Grzywacza, przewodniczącego ZG PTL, który mówił o licznych związkach bohatera konferencji z leśnikami i leśnictwem. Szczególnie sympatycznie przyjęto wspomnienie Władysława Szarskiego, wnuka prof. Szafera, który opowiedział wiele anegdot z życia swego dziadka. Pełne teksty wystąpień zawiera publikacja książkowa będąca pokłosiem konferencji.

          

Szeroką informację o wystawach towarzyszących przedstawił Hubert Sobiczewski, nadleśniczy Nadleśnictwa Mielec. Poszczególne ekspozycje poświęcone były życiu i działalności Władysława Szafera - znalazły się tam liczne publikacje, fotografie i dokumenty. Zaprezentowano też wystawę fotografii rzadszych roślin powiatu mieleckiego, prac konkursowych młodzieży szkolnej pt. Leśne ogrody Szafera. Spore zainteresowanie towarzyszyło tez wystawie prac twórców Klubu Środowisk Twórczych z Towarzystwa Miłośników Ziemi Mieleckiej.

W przerwie sesji referatowej zebrani wysłuchali koncertu Chóru Młodzieżowego I Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Konarskiego w Mielcu pod batutą Pawła Lisa.

Drugi dzień konferencji miał charakter terenowy i rozpoczęto go od odsłonięcia i poświęcenia tablicy upamiętniającej prof. Szafera na głazie ustawionym obok Powiatowego Centrum Edukacji Ekologicznej przy Nadleśnictwie Mielec. Symbolicznego odsłonięcia dokonali: prof. Andrzej Grzywacz, Grażyna Zagrobelna, dyrektor RDLP w Krośnie, Maria Zuch, przewodnicząca koła PTL w Nadleśnictwie Mielec i Marek Marecki.

Obelisk poświęcił ks. Stanisław Składzień, proboszcz parafii pw. Trójcy Przenajświętszej w Mielcu.

Wiązanki jałowca przed tablicą złożyli:  Anna Bondar-Zabiciel, członek Zarządu Głównego PTL, Anna Staniszewska, Tadeusz Dragon i Robert Głodowski (wicedyrektorzy RDLP w Krakowie) oraz wójt Andrzej Głaz.

Żywą pamiątką wydarzenia pozostanie dąb "Szafer" posadzony tego dnia przy nadleśnictwie przez Władysława Szarskiego, w asyście Marii Napieracz, wicestarosty mieleckiego i Janusz Chojeckiego, prezesa Towarzystwa Miłośników Ziemi Mieleckiej.

Po wykonaniu pamiątkowego zdjęcia uczestnicy udali się na obchód po rezerwacie „Buczyna w Cyrance", który nosi imię prof. Władysława Szafera.
Imprezy towarzyszącą był rajd rowerowy na terenie Mielca i okolic po miejscach związanych z Władysławem Szaferem, który odbył się w niedziele 17 kwietnia.

          

Organizatorami konferencji byli: Oddział Polskiego Towarzystwa Leśnego w Krośnie,

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie, Towarzystwo Miłośników Ziemi Mieleckiej im. Prof. Władysława Szafera w Mielcu, Liga Ochrony Przyrody Okręg Podkarpacki oraz Nadleśnictwo Mielec.

Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli: Zbigniew Tymuła - Starosta Powiatu Mieleckiego oraz Daniel Kozdęba - Prezydent Miasta Mielca.

Patronat medialny: TVP 3 Rzeszów, Polskie Radio Rzeszów, Radio Leliwa, tygodnik regionalny Korso, portal informacyjny Hej.mielec.pl, portal informacyjny promocja.mielec.pl, dwutygodnik Las Polski, miesięcznik Wieści Regionalne.

 

Tematyka sesji referatowej

  • Dorobek naukowy Władysława Szafera − prof. dr hab. Kazimierz Szczepanek – Instytut Botaniki UJ, Ogród Botaniczny w Krakowie.
  • Władysław Szafer − życie i działalność w zarysie − Elżbieta Oleksiak − Miejska Biblioteka Publiczna im. Gustawa Daniłowskiego w Sosnowcu.
  • Współpraca profesora Władysława Szafera z leśnikami i leśnictwem − prof. dr hab. Andrzej Grzywacz − Wydział Leśny SGGW w Warszawie, Prezes Polskiego Towarzystwa Leśnego.
  • Związki Władysława Szafera z Mielcem i ziemią mielecką − dr Jerzy Skrzypczak − Dyrektor Muzeum Regionalnego w Mielcu.
  • Rzeszowski okres w życiu Władysława Szafera − ks. dr Sławomir Zych − Katolicki Uniwersytet Lubelski.
  • Osobiste wspomnienia o Władysławie Szaferze − Władysław Szarski − wnuczek prof. Władysława Szafera.
  • Rodzina Szaferów w świetle ksiąg metrykalnych i innych dokumentów źródłowych − Krzysztof Haptaś − Muzeum Regionalne w Mielcu.
  • Monografia powiatu mieleckiego: wstęp – Hubert Sobiczewski – Nadleśnictwo Mielec.
  • Wstęp do fizyografii powiatu mieleckiego autorstwa Eugeniusza Romera – przygotował Janusz Świętoń – Dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Konarskiego w Mielcu.
  • Stosunki rolnicze powiatu mieleckiego w zarysie, rękopis prof. Stefana Pawlika – przygotowała Elżbieta Lejko − Powiatowy Zespół Doradztwa Rolniczego w Mielcu.
  • Środki komunikacyjne, rękopis Mieczysława Szafera – przygotował Grzegorz Pikor – firma projektowa GProjekt.
  • Roślinność ziemi mieleckiej, rękopis Władysława Szafera – przygotował Hubert Sobiczewski − Nadleśnictwo Mielec.

 



W Jaśle upamiętniono dyrektora Adama Loreta

Tekst: Edward Marszałek

Konferencja pod hasłem „Adama Loret – twórca Lasów Państwowych” odbyła się w I Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle. W jej trakcie przypomniano sylwetkę wybitnego jaślanina oraz odsłonięto tablicę upamiętniającą jego naukę w miejscowym gimnazjum.


Otwarcie konferencji miało uroczysty charakter. Były poczty sztandarowe I Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle i RDLP w Krośnie a oprawę muzyczną zapewnił zespół sygnalistów z Zespołu Szkół Leśnych w Lesku. Odbył się też krótki koncert licealnego chóru.  
W programie spotkania znalazły się referaty tematyczne. Mariusz Świątek z Muzeum Regionalnego w Jaśle mówił o związkach rodziny Loretów z tym miastem. Z kolei przewodniczący krośnieńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Leśnego Marek Marecki przybliżył historię Lasów Państwowych w przedwojennej Polsce, zaś Edward Marszałek przypomniał zasługi Adama Loreta, jako architekta sukcesu gospodarczego Lasów Państwowych w okresie międzywojennym.
Następnie odbyła się projekcja filmu „Adam Loret – szkic do portretu", prezentującego przekrojowo wiele aspektów działalności Loreta. Film jest też próbą wyjaśnienia okoliczności jego śmierci. Biorący udział w spotkaniu autor filmu Jacek Frankowski zaprezentował też projekty pomnika Adama Loreta. Jeden  z nich będzie wkrótce odsłonięty w Warszawie.
Na zakończenie konferencji w holu liceum odsłonięto tablicę upamiętniającą Loreta jako ucznia.

 

Uroczystego przecięcia jodłowych warkoczy dokonali: Andrzej Czernecki, burmistrz Jasła, dr hab. Jan Głaz, wiceprzewodniczący Zarządu Głównego PTL i dr inż. Artur Królicki, zastępca dyrektora RDLP w Krośnie, zaś ceremonii poświęcenia tablicy dokonał ks. dr Jan Cebulak, duszpasterz leśników podkarpackich.

 

            


- Cieszę się, że udało nam się upamiętnić jaślanina, wybitnego działacza gospodarczego piękną tablicą, teraz czas na pomnik – powiedział burmistrz Andrzej Czernecki podczas uroczystego obiadu.
Organizatorami konferencji byli: samorząd Jasła, I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie i Polskie Towarzystwo Leśne Oddział w Krośnie.

 

Adam Loret urodził się w 1884 r. w Jaśle, gdzie jego ojciec Sydon Loret był urzędnikiem kolejowym. Uczęszczał do jasielskiego gimnazjum. Leśnictwo studiował w Wyższej Szkole Lasowej we Lwowie i w Tharandcie w Saksonii.
Po studiach podjął pracę w lasach majątku Branickich w Suchej niedaleko Żywca, a w niepodległej Polsce przeszedł do tworzącej się administracji  Lasów Państwowych. W 1925 r. został dyrektorem warszawskiej Dyrekcji LP, a w 1934 r. – pierwszym dyrektorem naczelnym Lasów Państwowych.
Jego zasługą było uporządkowanie struktur zarządzania państwowym majątkiem leśnym i przeprowadzenie pierwszej inwentaryzacji zasobów leśnych kraju. Konsekwentnie prowadził politykę limitowania pozyskania drewna i ochrony zasobów leśnych Polski. Doprowadził do likwidacji systemu koncesji dla zagranicznych przedsiębiorstw prywatnych na eksploatację polskich lasów. Współorganizował nowoczesny przemysł drzewny, był m.in. twórcą PAGEDU. Wdrożył w praktyce koncepcję samowystarczalności ekonomicznej polskich Lasów Państwowych.
Po wybuchu II wojny światowej nie skorzystał z propozycji bezpiecznego opuszczenia kraju. Zamordowany przez NKWD prawdopodobnie na początku 1940 roku.



Na grobach leśników we Lwowie

Film: Edward Marszałek

W dniach 21-22 października 2014 r. 10-osobowa delegacja leśników z terenu Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie przebywała z wizytą na Ukrainie.


Na grobie Henryka Strzeleckiego. Cmentarz Łyczakowski we Lwowie.

Zapraszamy do obejrzenia krótkiej relacji filmowej z prac na Cmentarzu Łyczakowskim.

Film: "Na grobach leśników we Lwowie"



PTL o Zalesieniach gruntów porolnych

Tekst: Edward Marszałek

Nadleśnictwo Jarosław było gospodarzem dorocznej sesji krośnieńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Leśnego, która odbyła się 11 grudnia 2012 roku. W jej programie było też Walne Zebranie Delegatów z kół zakładowych.


W trakcie spotkania przewodniczący oddziału, Marek Marecki, przedstawił sprawozdanie z działalności za rok 2012, zaś Eryk Maziarski w imieniu komisji rewizyjnej zaprezentował wyniki kontroli. Wręczono też  odznaki honorowe zasłużonym członkom Towarzystwa i przyjęto plan działań na rok 2013.

- Chcemy dać więcej samodzielności kołom działającym przy naszych jednostkach, poprzez dofinansowanie dobrych pomysłów na statutową działalność – mówił Marek Marecki, przewodniczący oddziału PTL. – Planujemy też w przyszłym roku zająć się sfinalizowaniem pomnika Adama Loreta, a także, w związku z 35-leciem RDLP w Krośnie, współuczestniczyć w opracowaniu publikacji o historii podkarpackiego leśnictwa.

               


Bezpośrednio po zakończeniu zebrania odbyło się seminarium poświęcone zagadnieniom z zakresu działalności Nadleśnictwa Jarosław. Szef jednostki, Roman Januszczak, zaprezentował jej działalność w różnych aspektach, zaś jego zastępca, Andrzej Sobota, omówił szczegółowo problemy związane z zagospodarowaniem gruntów porolnych. Aż 40% powierzchni leśnej nadleśnictwa to drzewostany rosnące na dawnych użytkach rolnych. Odbyła się też pokazowa lekcja edukacji leśnej, którą poprowadził edukator Damian Rębacz, po czym Jacek Zyga, inżynier nadzoru przedstawił możliwości, jakie daje współczesny sprzęt przy aktualizacji Leśnej Mapy Numerycznej.

 

 

 



PTL w Puszczy Sandomierskiej

Tekst Edward Marszałek

Historii leśnictwa w Puszczy Sandomierskiej poświęcone było seminarium zorganizowane przez zarząd krośnieńskiego oddziału PTL na terenie Nadleśnictwa Kolbuszowa.


 

Część referatowa odbywała się w nowo otwartej sali edukacyjnej Nadleśnictwa Kolbuszowa. Rozpoczęła ją prelekcja Wojciecha Dragana, pracownika kolbuszowskiego Muzeum Kultury Ludowej na temat „Lasowiacy w Puszczy Sandomierskiej". Kolejne tematy referowali: Eryk Maziarski -  „Leśnictwo w dobrach Tyszkiewiczów" i Edward Marszałek – „Adam Kozłowiecki senior jako leśnik". Wiele ciekawych treści wniosło wystąpienie Kazimierza Krigera, emerytowanego nadleśniczego, który przybliżył szczegóły związane z organizacją leśnictwa w dobrach Kozłowieckich.  

           


Uczestnicy spotkania mieli okazję skonfrontować treść referatów w trakcie zwiedzania kolbuszowskiego skansenu. W jego ekspozycji wkrótce pojawi się sektor leśny z zabytkową leśniczówką, suszarnią nasion i innymi obiektami przenoszonymi tu z okolicznych nadleśnictw.


- To będzie znakomita okazja do prezentacji leśnych również współczesnych aspektów leśnictwa na terenie Puszczy Sandomierskiej i pokazywania naszej pracy tysiącom ludzi odwiedzających skansen. – mówi Bartłomiej Peret, nadleśniczy Nadleśnictwa Kolbuszowa, pomysłodawca seminarium.


Kolejnym punktem programu była wizyta w Muzeum Kardynała Adama Kozłowieckiego w Hucie Komorowskiej, gdzie zapoznano się także z sylwetką i dokonaniami wybitnego przedwojennego leśnika Adama Kozłowieckiego seniora.


- Doroczne seminarium dało uczestnikom szansę poznania mało znanych historycznych aspektów leśnictwa na Podkarpaciu – mówił w podsumowaniu Marek Marecki, przewodniczący Oddziału PTL w Krośnie. – Nawiązywanie do tradycji, przypominanie historii leśnictwa ma swoją wymowę w kontekście przyszłorocznego jubileuszu 90-lecia Lasów Państwowych, w którego obchody włącza się również Polskie Towarzystwa Leśne.


W trakcie podsumowania seminarium zaproponowano kontynuowanie podczas kolejnych spotkań tematyki historycznej leśnictwa w regionie.


W tym samy dniu odbyło się też posiedzenie Zarządu Oddziału PTL, poświęcone sprawom bieżącym Towarzystwa.